คุณจรีพร จารุกรสกุล

ประธานคณะกรรมการบริหารและประธานเจ้าหน้าที่บริหารกลุ่ม

บริษัท ดับบลิวเอชเอ คอร์ปอเรชั่น จำกัด (มหาชน)

ผู้เขียนมักพูดเสมอว่า ในการวางกลยุทธ์ทางธุรกิจ การมองภาพใหญ่ถือเป็นสิ่งสำคัญอย่างยิ่ง เพราะความเปลี่ยนแปลงระดับโลกสามารถส่งผลกระทบต่อภาคธุรกิจได้อย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ ไม่ว่าจะเป็นด้านเศรษฐกิจ การลงทุน เทคโนโลยี พลังงาน หรือห่วงโซ่อุปทาน ซึ่งปัจจัยเหล่านี้ล้วนเชื่อมโยงกันมากขึ้นในโลกปัจจุบัน โดยหนึ่งในปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อทิศทางธุรกิจมากที่สุดในเวลานี้คือ “ภูมิรัฐศาสตร์” ที่กำลังก้าวขึ้นมาเป็นตัวกำหนดกติกาทางเศรษฐกิจ การลงทุน และการดำเนินธุรกิจ ส่งผลให้ภาคธุรกิจไม่สามารถมองเพียงปัจจัยภายในหรือแนวโน้มตลาดได้อีกต่อไป แต่จำเป็นต้องติดตามความเคลื่อนไหวระดับโลกควบคู่กันไป เพื่อเตรียมพร้อมรับมือกับความเปลี่ยนแปลงที่อาจเกิดขึ้นได้ตลอดเวลา

ตัวอย่างที่เห็นได้ชัดเจนคือ การแข่งขันระหว่างสหรัฐอเมริกาและจีนในด้านเทคโนโลยี ไม่ว่าจะเป็น AI หรือ Semiconductor สะท้อนให้เห็นว่าไม่ได้เป็นเพียงการแข่งขันเรื่องของนวัตกรรมอีกต่อไป แต่เชื่อมโยงไปสู่ประเด็นด้านความมั่นคง เศรษฐกิจ และอิทธิพลทางภูมิรัฐศาสตร์อย่างชัดเจน ส่งผลให้หลายองค์กรทั่วโลกต้องเร่งปรับ Supply Chain กระจายฐานการผลิต และลดการพึ่งพาประเทศใดประเทศหนึ่งมากเกินไป ขณะเดียวกัน ความขัดแย้งในหลายภูมิภาคยังส่งผลให้ต้นทุนด้านพลังงาน วัตถุดิบ และโลจิสติกส์ผันผวนสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง สถานการณ์เหล่านี้สะท้อนให้เห็นว่าภูมิรัฐศาสตร์ไม่ได้เป็นเพียงประเด็นการเมืองระหว่างประเทศอีกต่อไป แต่กำลังส่งผลโดยตรงต่อภาคธุรกิจในแทบทุกมิติ ทั้งด้านการลงทุน การบริหารความเสี่ยง การเลือกคู่ค้า และทิศทางการขยายตลาดใหม่ ภาคธุรกิจต้องปรับจากเดิมที่เน้น "ต้นทุนและประสิทธิภาพ" มาให้ความสำคัญกับ "ความยืดหยุ่นและความมั่นคง" เพราะการปรับตัวคือหัวใจสำคัญของการอยู่รอดในโลกหลายขั้วอำนาจ

ภายใต้บริบทดังกล่าว “Geopolitical Muscle” จึงกลายเป็นความสามารถสำคัญที่ธุรกิจยุคใหม่จำเป็นต้องมี เพราะโลกธุรกิจในปัจจุบันไม่ได้แข่งขันกันเพียงเรื่องสินค้า ราคา หรือเทคโนโลยีอีกต่อไป แต่ยังรวมถึงความสามารถในการอ่านเกมโลกและปรับตัวให้ทันต่อการเปลี่ยนแปลงเชิงภูมิรัฐศาสตร์ด้วย แนวคิด Geopolitical Muscle เปรียบเสมือนการมีมัดกล้ามเนื้อที่แข็งแรง ซึ่งช่วยให้นักกีฬาพร้อมรับมือในทุกการแข่งขัน ในเชิงธุรกิจจึงหมายถึงความสามารถในการวิเคราะห์ข้อมูลเชิงลึกเพื่อมองเห็นทั้งความเสี่ยงและโอกาสล่วงหน้า รวมถึงเปลี่ยนความไม่แน่นอนให้กลายเป็นโอกาสเชิงกลยุทธ์ ไม่ว่าจะเป็นการเลือกฐานการผลิตในประเทศที่ได้ประโยชน์จากการย้าย Supply Chain การสร้างพันธมิตรใหม่ในภูมิภาคที่มีศักยภาพ การลงทุนในธุรกิจหรือการพัฒนาโซลูชันที่ตอบโจทย์โลกยุคใหม่ แนวคิดจึงเปลี่ยนจาก “การรับมือวิกฤต” ไปสู่ “การวางกลยุทธ์เชิงรุก” เพื่อสร้างความได้เปรียบทางการแข่งขันและการเติบโตในระยะยาว

อย่างไรก็ตาม การสร้าง Geopolitical Muscle ให้เกิดขึ้นจริง ไม่ใช่เพียงการติดตามข่าวสารระดับโลกเท่านั้น แต่คือการนำข้อมูลด้านภูมิรัฐศาสตร์มาเชื่อมโยงเข้ากับการวิเคราะห์ผลกระทบทางธุรกิจอย่างเป็นระบบ เพื่อนำไปสู่การตัดสินใจที่รวดเร็วและเหมาะสม แต่ละองค์กรจึงควรมีบุคลากรหรือหน่วยงานที่ทำหน้าที่ติดตาม วิเคราะห์ และประเมินแนวโน้ม ความเสี่ยง รวมถึงผลกระทบที่อาจเกิดขึ้นต่อธุรกิจในมิติต่าง ๆ ควบคู่ไปกับการทำ Scenario Planning เพื่อเตรียมความพร้อมต่อหลายสถานการณ์ที่อาจเกิดขึ้นในอนาคต ขณะเดียวกัน ข้อมูลเชิงลึกด้านภูมิรัฐศาสตร์ก็ควรถูกนำเข้าสู่กระบวนการตัดสินใจเชิงกลยุทธ์ของผู้บริหารอย่างต่อเนื่อง เพราะในโลกที่เต็มไปด้วยความไม่แน่นอน ผู้ที่สามารถอ่านเกมได้เร็ว ปรับตัวได้ไว และวางกลยุทธ์ได้ก่อน ย่อมมีโอกาสสร้างความได้เปรียบและเติบโตได้อย่างมั่นคงมากกว่า