คุณจรีพร จารุกรสกุล

ประธานคณะกรรมการบริหารและประธานเจ้าหน้าที่บริหารกลุ่ม

บริษัท ดับบลิวเอชเอ คอร์ปอเรชั่น จำกัด (มหาชน)

ระบบธนาคารกลางสหรัฐ หรือที่รู้จักกันในนาม The Federal Reserve (Fed) ไม่เพียงแต่เป็นสถาบันการเงินที่สำคัญที่สุดของสหรัฐฯ แต่ยังเป็นองค์กรที่มีอิทธิพลต่อเศรษฐกิจโลกอย่างมาก ทั้งนี้ Federal Reserve ถูกก่อตั้งขึ้นในปี 1913 ภายใต้ Federal Reserve Act ภายหลังจากสหรัฐฯ ประสบวิกฤตการณ์ทางการเงินหลายครั้ง โดยเฉพาะวิกฤตปี 1907 ที่ทำให้ระบบธนาคารเกือบล่มสลาย

โครงสร้างหลักของ Fed ประกอบด้วย

• The Board of Governors คณะผู้ว่าการ 7 ท่าน ทำหน้าที่กำหนดทิศทางนโยบายจากส่วนกลาง
• The 12 Federal Reserve Banks ธนาคารสาขาภูมิภาค 12 แห่งกระจายตามเมืองสำคัญ อาทิ Boston, New York, San Francisco ฯลฯ เพื่อสะท้อนสภาพเศรษฐกิจของแต่ละท้องที่
• The Federal Open Market Committee (FOMC) คณะกรรมการนโยบายการเงินทำหน้าที่ขับเคลื่อนนโยบายผ่านการทำธุรกรรมในตลาดเปิด

โดย Fed มีภารกิจสำคัญสามประการ ได้แก่ การส่งเสริมการจ้างงานสูงสุด การรักษาเสถียรภาพราคาโดยการควบคุมเงินเฟ้อให้อยู่ที่ประมาณ 2% และการดูแลอัตราดอกเบี้ยระยะยาวให้อยู่ในระดับพอเหมาะ อย่างไรก็ตาม ในทางปฏิบัติ Fed นั้นทำหน้าที่หลายอย่างตั้งแต่การกำหนดนโยบายการเงินผ่านการปรับอัตราดอกเบี้ยนโยบาย เช่น เมื่ออัตราเงินเฟ้อสูง Fed จะขึ้นอัตราดอกเบี้ยเพื่อลดการใช้จ่ายและการลงทุน ในทางกลับกันเมื่อเศรษฐกิจอยู่ในช่วงขาลงหรือเข้าสู่ภาวะถดถอย Fed จะลดอัตราดอกเบี้ยเพื่อกระตุ้นเศรษฐกิจ รวมถึงการดำเนินการตลาดเปิดเพื่อควบคุมปริมาณเงินในระบบเศรษฐกิจผ่านการซื้อขายพันธบัตร ซึ่งทำหน้าที่เป็นกลไกสนับสนุนการปรับดอกเบี้ยข้างต้น

นอกจากนั้น Fed ยังทำหน้าที่เป็นผู้กำกับดูแลสถาบันการเงิน ตรวจสอบความมั่นคงของธนาคารพาณิชย์ กำหนดมาตรฐานสินเชื่อและความเพียงพอของเงินกองทุน รวมถึงเป็น "Lender of Last Resort" หรือแหล่งเงินกู้สุดท้ายสำหรับสถาบันการเงินที่เผชิญปัญหาสภาพคล่อง เนื่องจากสถานะของดอลลาร์สหรัฐเป็นสกุลเงินสำรองหลักของโลก นโยบายและการตัดสินใจของ Fed จึงส่งผลกระทบไปทั่วโลก และส่งผลให้ประเทศต่างๆ ต้องติดตามนโยบายของ Fed อย่างใกล้ชิดเพราะมีผลต่ออัตราแลกเปลี่ยน ราคาสินค้าโภคภัณฑ์ และเสถียรภาพของตลาดเงิน/ ตลาดทุนของตนเอง

การประกาศเสนอชื่อคุณเควิน วอร์ช (Kevin Warsh) อดีตผู้ว่าการธนาคารกลางสหรัฐฯ ให้ขึ้นดำรงตำแหน่งประธาน Fed คนใหม่แทนที่คุณเจอโรม พาวเวลล์ (Jerome Powell) เมื่อปลายเดือนมกราคมที่ผ่านมาได้จุดชนวนให้ตลาดการเงินโลกเกิดความผันผวนครั้งใหญ่ (1) เงินดอลลาร์แข็งค่าขึ้น นักลงทุนกลับมาไว้วางใจธนาคารกลางสหรัฐมากขึ้น โดยคาดว่าภายใต้การนำของวอร์ช Fed จะบริหารนโยบายการเงินอย่างเข้มงวด (2) ราคาทองคำร่วงแรงกว่า 9% ซึ่งถือว่ารุนแรงที่สุดในรอบ 40 ปี เพราะนักลงทุนคาดว่าสหรัฐฯ มีแนวโน้มที่จะลดขนาดงบดุลของตัวเองและส่งผลให้เงินเฟ้อคาดการณ์ลดลง เมื่อความต้องการสินทรัพย์ป้องกันเงินเฟ้อลดลงบวกกับดอลลาร์ที่แข็งค่าขึ้นทำให้ทองคำลดความน่าสนใจลง (3) ดอกเบี้ยพันธบัตรรัฐบาลสหรัฐฯ สูงขึ้น เพราะตลาดคาดการณ์ว่า Fed อาจจะคงอัตราดอกเบี้ยไว้สูงนานกว่าที่ประมาณการไว้

ปัจจุบัน Fed เองก็กำลังเผชิญความท้าทายใหม่ๆ การเกิดขึ้นของสกุลเงินดิจิทัลและคริปโทเคอร์เรนซีท้าทายบทบาทของธนาคารกลางแบบดั้งเดิม ตลอดจนความตึงเครียดทางภูมิรัฐศาสตร์และการทวนกระแสโลกาภิวัตน์ (deglobalization) ท้าทายสถานะสกุลเงินหลักของดอลลาร์และลดอิทธิพลของ Fed อย่างไรก็ตาม แม้จะมีข้อจำกัดและความท้าทาย Fed ก็ยังคงเป็นสถาบันที่มีบทบาทสำคัญ การทำความเข้าใจและติดตามการทำงานของสถาบันนี้จึงเป็นสิ่งสำคัญสำหรับทุกคนที่สนใจเศรษฐกิจและการเงินโลก